સ્થાપત્યના દેવ વિશ્વકર્મા

                  આજે મહા સુદ તેરસ [વિશ્વકર્મા જયંતી]

આજનો સુવિચાર:- કર્મ સાથે જોડાયેલું જ્ઞાન જ સાર્થક ગણાય છે.

હેલ્થ ટીપ :- લસણને સમય, પ્રકૃતિ તથા પ્રમાણમાં લેવાથી દમ, પક્ષઘાત,સાંધાના   દરદોમાં, ચૂંક, કટિશૂળ, હેડકી વગેરે રોગોમાં રાહત રહે છે.

[rockyou id=132298962&w=324&h=243]

 

                        સ્થાપત્યના દેવ

        શિલ્પ-સ્થાપત્ય તથા ઈજનેરી વિદ્યાનો પૃથ્વી પર પાયો નાખનાર વિશ્વકર્મા છે. કૃષ્ણ ભગવાન માટેની અલૌકિક નગરી દ્વારિકાનું નિર્માણ કરનાર, ધૃતરાષ્ટ્ર માટે હસ્તિનાપુર, પાંડવો માટે ઈન્દ્રપ્રસ્થ, રાવણની સોનાની લંકાનું નિર્માણ કરનાર વિશ્વકર્મા તો હતા. તેમણે શ્રી વિષ્ણુનુ સુદર્શન ચક્ર, શિવજીનુ ત્રિશૂળ, ઈન્દ્રનું વજ્ર અને રથ, શસ્ત્ર-અસ્ત્ર આભૂષણો અને વિમાન બનાવ્યા હતા. લંકા સુધી પહોંચવા માટે શ્રી રામે રામસેતુ માટે વિશ્વકર્માની મદદ માંગી હતી. આથી વિશ્વકર્માના માર્ગદર્શન હેઠળ નલ અને નીલે રામસેતુનું નિર્માણ કર્યુ હતુ. વિશ્વકર્મા એટલે દેવોના ઍંજિનિયર.

      આ ઉપરાંત તેમણે 14 બ્રહ્માંડની રચના કરી હતી. તમામ લોક, વાયુમંડળ, કૈલાસ, વૈકુંઠ, બ્રહ્મપુરી, ઈંદ્રપુરી, સ્વર્ગ, પૃથ્વી, પાતાળના નાગલોક વગેરેનું સર્જન કર્યું હતુ.

     કહેવાય છે કે યાદવ પ્રજાના રક્ષણ માટે શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામજીના આહવાનથી વિશ્વકર્મા પ્રગટ થયા હતા અને કૃષ્ણની વિનંતીથી વિશ્વકર્માએ દ્વારિકાનગરીનું નિર્માણ કર્યું હતું. કહેવાય છે કે જરાસંઘના ત્રાસથી બચવા નગરીના દ્વારની એવી વિશિષ્ટ રચના કરવામાં આવી હતી જેને લીધે અજાણી વ્યક્તિની નજર ન પડે. વિશ્વની રચના કરનારા વિશ્વકર્મા અખિલ બ્રહ્માંડના સર્જનહાર કહેવાય છે. મહા સુદ તેરસના રોજ તેમનો જન્મદિવસ તરીકે ઊજવાય છે. આ દિવસે વિશ્વકર્માના વંશજો પોતાના ધંધા રોજગાર બંધ રાખી વિશ્વક્ર્મા પ્રભુની પૂજા-અર્ચના કરે છે.

     કહેવાય છે કે સંજ્ઞા નામની એમની પુત્રીના લગ્ન સૂર્ય સાથે થયા હતા પરંતુ સૂર્યનું તેજ તે સહન ન કરી શકી તેથી પાછી આવી. જ્યારે સૂર્ય તેને લેવા પાછા આવ્યા ત્યારે વિશ્વકર્માએ સૂર્યનું વિશાળ પ્રભાવક તેજ કાપી છીણીને ઓછું કરી-માપસર કરી નાખ્યું અને બાકી વધેલા તેજથી દેવો માટે તેજસ્વી શસ્ત્રો બનાવ્યા અને દીકરી અને જમાઈને વિદાય કર્યા. એમની ત્રણ પત્નીઓ આકૃતિ, પ્રપ્તિ અને નંદી ત્રણ પત્નીઓ છે. બહિષ્મતિ, સંજ્ઞા અને તિલોત્તમા નામે ત્રણ પુત્રીઓ છે. કલા-કારીગરી અને નવનિર્માણ માટે વિશ્વકર્માએ પાંચ સંતાન ઉત્પન્ન કર્યા. મન [લુહાર-પંચાલ], મય [સુથાર], ત્વષ્ટા [કંસારા], શિલ્પી [કડિયા] અને દેવરી [સોની]ને સમાજ રચનાનું કાર્ય સોંપ્યું. આ કાર્યો કરવા પાંચેય પુત્રોને વિવિધ ઓજાર, શસ્ત્રોની ભેટ આપી.

      પુરાણ કથાનુસાર વિશ્વકર્મા બ્રાહ્મણ હતા. ધૃતાચી નામની અપ્સરા શાપ પામતાં ગોવાળ કન્યા બની અને વિશ્વકર્મા બ્રાહ્મણ બન્યા. બન્નેના સંયોગથી દરજી, કુંભાર, સોની, કડિયા વગેરે તંત્રવિદ્યાપ્રવીણ જ્ઞાતિઓ નિર્માણ થઈ. આમ વિશ્વકર્માના વંશજો પંચાલ બ્રાહ્મણથી ઓળખાયા.

                                      ૐ નમઃ શિવાય

Advertisements

3 comments on “સ્થાપત્યના દેવ વિશ્વકર્મા

  1. જય ગુરુદેવ,

    નીલાબેન,

    ખુબ જ સરસ મજાની માહીતી આપેલ છે,

    આ શુભ દિવસે વિશ્વક્ર્મા પ્રભુની પૂજા-અર્ચના કરી ઉજવણી કરવામાં આવે છે. નવી પ્રેરણાનો સ્ત્રોત વિશ્વકર્માના વંશજો પ્રાપ્ત કરે છે.

    કાંતિભાઈ કરશાલા
    http://gaytrignanmandir.wordpress.com

    Like

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s