દેવીના વિવિધ અવતારો

           આજે નવરાત્રિનો છઠ્ઠો દિવસ એટલે આસો સુદ છઠ્ઠ

                    આજે કાત્યાયની માતાજીનું પૂજન થાય છે.

આજનો સુવિચાર:- ધ્યાન થોડા સમય પૂરતું જ કરો, પણ રોજ કરવું જોઈએ. – શ્રીમાતાજી

કાત્યાયની માતાજી

કાત્યાયની માતાજી

 

    નવરાત્રિના ચોથા દિવસે કૂષ્માળ્ડા માતાજીનું પૂજન થાય છે જેમના એક હાથમાં અમૃતનો કળશ છે અને બીજા હાથમાં લોહીથી ખરડાયેલ કળશ ધારણ કર્યો છે. કુષ્માળ્ડા દેવીનું સ્વરૂપ અંબિકા અને દુર્ગાનો એક પર્યાય ગણાય છે.

નવરાત્રિનો પાંચમા દિવસે સ્કંદમાતાજીનું પૂજન થાય છે. સ્કંદ એટલે કાર્તિકેયની માતા.

પૌરાણિક કથાઓ મુજબ તારકાસુરનો વધ કરવા સ્કંદ કાર્તિકેયે અવતાર લીધો હતો. બ્રહ્માએ તારકાસુરને વરદાન આપતા કહ્યું હતું કે કેવળ સાત દિવસનું બાળક તેનો વધ કરી શકશે. કાર્તિકેયે પોતાના જન્મના સાતમા દિવસે તારકાસુરનો વધ કર્યો હતો. તેમના ઉછેરમાં સાત સ્કંદમાતાઓનો ઉલ્લેખ છે.

નવરાત્રિના છઠ્ઠા દિવસે કાત્યાયની માતાજીનું પૂજન થાય છે.

પૌરાણિક કથા મુજબ જ્યારે ભગવાન વિષ્ણુ પોતાની દસેય ઈન્દ્રિય અને અગિયારમું મન, તેને અંતર્મુખ કરીને પોઢ્યા હતા ત્યારે તે સમયે મુર દાનવ ભગવાન વિષ્ણુ સાથે યુદ્ધ કરવા આવી ચડ્યો. ભગવાન વિષ્ણુના અગિયાર ઈન્દ્રિયોમાંથી અતિ સ્વરુપવાન કન્યા પ્રગટ થઈ. તેને જોઈ મુર દાનવ મોહી પડ્યો અને લગ્નની માંગણી કરી. ત્યારે આ કાત્યાયની દેવીએ યુદ્ધનું આહવાન આપતા કહ્યું કે જે મને યુદ્ધમાં જીતે તેની સાથે લગ્ન કરું. આમ બન્ને વચ્ચે ભીષણ યુદ્ધ થયું. પરંતુ આતો અલૌકિક મા આદ્યશક્તિ જગદંબા હતા તેમણે મુર દાનવનું મસ્તક ખડગ વડે છેદી કાઢ્યું. ભગવાન વિષ્ણુ પ્રસન્ન થતા માતાજીએ આસુરી શક્તિનો વધ કર્વાની શક્તિ અને શસ્ત્રો માંગ્યા.

 

દેવીના વિવિધ અવતારો

 

ત્રિગુણાત્મિકા:- સૃષ્ટિનું સ્વરૂપ સત્વ, રજ અને તમ ગુણોથી યુક્ત હોવાને કારણે તેઓ ‘ત્રિગુણાત્મિકા’ કહેવાય છે. આ દેવીની ઉપાસના કરવાથી આધ્યાત્મિક, આધિદૈવિક, આધિભૌતિક ઉન્નતિ થાય છે.

દુર્ગાદેવી:- દેવીએ શતનેત્રી– સ્વરૂપ ધારણ કરી દુર્ગમ નામના રાક્ષસનો વધ કર્યો હોવાથી તેઓ દુર્ગા કહેવાયા. મહાકાલી, મહાલક્ષ્મી અને મહાસરસ્વતી દુર્ગાદેવીના અવતારો ગણાય છે.

ચામુંડા:- ચંડ અને મુંડ નામના રાક્ષસોનો વધ કરવાથી તેઓ ચામુંડા કહેવાયા.

શાકંભરી:- પોતાના ભૂખ્યા તરસ્યા ભક્તોને દેવીએ કંદમૂળ અને શાકભાજી આપ્યા તેથી તેઓ શાકંભરી તરીકે ઓળખાયા.

સતી:- દક્ષ પ્રજાપતિની કન્યા રૂપે આદિમાયાએ અવતાર લીધો અને સત્ય માટે પોતાની આહુતી આપી તેથી તેઓ સતીદેવી તરીકે ઓળખાયા.

પાર્વતી-કાલી-ગૌરી:- સતીદેવી બીજા જન્મમાં પર્વતરાજ હિમાલયને ઘરે અવતાર લીધો તેથી તેઓ પાર્વતી તરીકે ઓળખાયા. શરીરકાંતી કાળી હોવાથી કાલી તરીકે ઓળખાયા.

માતૃકા:- કાર્તિકેયની સાતમાતા સ્કંદમાતા તરીકે ઓળખાય છે. તેથી તેઓ માતૃકા તરીકે ઓળખાયા. સિન્ધુઘાટીમાં સાતમાતૃકાઓની મૂર્તિઓ મળી આવી છે.

 

                                           ૐ નમઃ શિવાય

Advertisements

6 comments on “દેવીના વિવિધ અવતારો

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s